الشيخ ناصر مكارم الشيرازي ( مترجم : سيد محمد جواد بنى سعيد لنگرودى )

34

قاعده لا ضرر ( ترجمه القواعد الفقهية ) ( فارسى )

مادر و فرزندش به خاطر يكديگر زيانى وارد شود ؛ و نه بر پدر و فرزندش ( از ناحيهء يكديگر ضررى وارد آيد ) ، . . . » . در اين آيه خداوند سبحان ، مادر را نهى فرموده از اين‌كه به خاطر اختلافاتى كه با پدر بچه دارد ، لج بازى كرده و شيردادن به بچه را رها كند ، تا بدين‌وسيله به بچه ضرر وارد شود . و همچنين پدر را نهى مىكند از اين‌كه به خاطر اختلافاتى كه با مادر بچه دارد ، لج بازى كرده و خرج زن را در مدت شير دهى او ندهد ، كه در اين صورت نيز زن نمىتواند به وظيفه خود عمل كرده و به بچه ضرر وارد مىشود . اين معنايى كه ذكر كرديم بهترين احتمال در معانى و تفاسيرى است كه براى آيهء مزبور ذكر شده ، و توجّه به ابتداى آيه نيز اين معنا را تأييد مىكند : « « وَالْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كامِلَيْنِ لِمَنْ أَرادَ أَنْ يُتِمَّ الرَّضاعَةَ وَ عَلَى الْمَوْلُودِ لَهُ رِزْقُهُنَّ وَ كِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ . . . » ؛ مادران ، فرزندان خود را دو سال تمام شير دهند ، ( اين ) براى كسى است كه بخواهد دوران شير دادن را تكميل كند . و آن كس كه فرزند براى او متولد شده [ پدر ] بايد خوراك و پوشاك مادر را به طور شايسته ( در مدّت شير دادن ) تأمين كند . . . » . اين بخش از آيه در بر دارنده دو حكم است : يكى حكم شير دادن مادر دو سال كامل ؛ و ديگرى حكم تأمين مخارج مادر در